ẢNH HƯỞNG CỦA XU HƯỚNG ĐÔ THI ̣ HÓA ĐỐI VỚI KINH TÊ ́ HÔ ̣ NÔNG DÂN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
iii
MC LC

Li cam đoan i
Li cm ơn ii
Mục lục iii
Danh mục k t viết tắt vii
Danh mục bng biu, sơ đồ viiii
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết ca đ ti 1
2. Mục tiêu nghiên cứu 2
3. Đi tượng v phm vi nghiên cứu 2
4.  nghĩa khoa học ca luận văn 3
5. B cục ca luận văn: 3
Chƣơng 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về đô thị hóa, kinh tế hộ nông dân và ảnh
hƣởng của đô thị hóa đến kinh tế hộ nông dân 5
1.1.1. Hộ nông dân và kinh tế hộ nông dân 5
1.1.1.1. H nông dân 5
1.1.1.2. Đng thái kinh tế h nông dân 7
1.1.2. Khái niệm, phân loại và chức năng của đô thị 9
1.1.2.1. Khái niệm về đô thị 9
1.1.2.2. Phân loại đô thị 10
1.1.2.3. Chức năng của đô thị 11
1.1.2.4 Chức năng vùng ngoại thành, ngoại thị 12
1.1.2.5. Vai trò của đô thị trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội 12
1.1.3. Lý luận về đô thị hoá 13
1.1.3.1. Khái niệm đô thị hoá 13

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
iv
1.1.3.2. Tính tất yếu của đô thị hoá 14
1.1.3.3. Quan điểm của đô thị hoá 15
1.1.3.4. Mối quan hệ giữa quá trình đô thị hoá và quá trình công nghiệp hoá 16
1.1.3.5 Tác động của đô thị hoá 17
1.2. Thực tiễn quá trình đô thị hóa trên thế giới và ở Việt Nam 20
1.2.1. Tình hình đô thị hoá trên thế giới 21
1.2.2. Kinh nghiệm đô thị hoá ở một số nước trên thế giới 22
1.2.2.1. Hà Lan 22
1.2.2.2. Trung Quốc 23
1.2.3. Tình hình đô thị hóa ở Việt Nam 25
1.2.4. Các công trình nghiên cứu về đô thị hóa trên thế giới và Việt Nam 28
1.3. Phƣơng pháp nghiên cứu 30
1.3.1. Các câu hỏi nghiên cứu 30
1.3.2. Cơ sở phương pháp luận 30
1.3.3. Phương pháp nghiên cứu 30
1.3.3.1. Chọn địa đim nghiên cứu 30
1.3.3.2. Phương pháp thu thập ti liu thông tin 31
1.3.4. Phương pháp xử lý số liệu 33
1.3.5. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 35
Chƣơng 2: THỰC TRẠNG ẢNH HƢỞNG CỦA ĐÔ THỊ HÓA TỚI ĐỜI
SỐNG KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN TẠI THÀNH PHỐ THÁI
NGUYÊN
2.1. Đặc điểm của thành phố Thái Nguyên 37
2.1.1. Điu kin kinh tế - chính trị 37
2.1.2. Điu kin kinh tế - xã hi 42
2.2. Thực trạng của quá trình đô thị hoá trên địa bàn thành phố Thái
Nguyên 43

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
v
2.2.1. Qa trình hình thnh v phát trin đô thị hoá 43
2.2.2. S biến đng v đất đai trong quá trình đô thị ha ca thnh ph Thái
nguyên 45
2.3. Ảnh hƣởng của đô thị hóa đối với kinh tế hộ nông dân đƣợc điều tra . 48
2.3.1. Tình hình cơ bn ca các h điu tra 48
2.3.2. Tình hình biến đng đất đai ca các h điu tra 50
2.3.3. Tình hình chung v ngh nghip ca h 52
2.3.4. Nguồn lc ca h 54
2.3.5. Thu nhập ca h 56
2.3.6. Tình hình sử dụng tin đn bù đất ca các h điu tra 60
2.4. Tác động của đô thị hoá đến sản xuất nông nghiệp 62
2.5. Tác động của đô thị hoá đến sản xuất phi nông nghiệp 66
2.6. Ảnh hƣởng của các nhân tố đến thu nhập của các hộ nông dân 68
2.7. Đánh giá sự ảnh hƣởng của đô thị hoá tới kinh tế hộ thông qua các
câu hỏi định tính 75
2.7.1. Mức đ nh hưởng đến thu nhập do tác đng ca đô thị ha 75
2.7.2. Mức đ tác đng ca đô thị hoá 77
2.7.3. Kế hoch ca h nông dân thnh ph Thái nguyên trong trong thi gian
tới 80
2.8. Đánh giá chung tác động của đô thị hóa tới sản xuất nông nghiệp
trên đại bàn thành phố Thái Nguyên 81
2.8.1. Tác đng tích cc 81
2.8.2. Tác đng tiêu cc 83
Chƣơng 3: MỘ T SỐ GIẢ I PHÁ P NÂNG CAO ĐỜ I SỐ NG KINH TẾ HỘ
TRONG QUÁ TRÌ NH ĐÔ THỊ HÓA TẠI THÀNH PHỐ THÁI
NGUYÊN
3.1. Định hƣớng phát triển đô thị hoá thành phố Thái Nguyên tới năm 2020 86

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
vi
3.1.1. Định hướng phát triển không gian đô thị 86
3.1.2 Phân khu chức năng 87
3.1.3. Định hướng phát triển kiến trúc cảnh quan đô thị 90
3.2. Những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao đời sống đời sống kinh tế
hộ nông dân bị mất đất nông nghiệp trong khu vực đô thị hóa 90
3.2.1. Giải pháp từ phía các hộ nông dân 91
3.2.2. Nhóm giải pháp liên quan tới chính quyền Thành phố 92
3.2.2.1. Quy hoạch tổng thể 92
3.2.2.2. Giải pháp về lao động - việc làm 93
3.2.2.3. Giải pháp đối với ô nhiễm môi trường 94
3.2.3. Các giải pháp từ phía nhà nước 95
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận 98
2. Kiến nghị 99
DANH MC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHC LC












Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
vii

DANH MỤ C K TỰ VIẾT TẮT

CĐ : Cao đẳng
CM KHCN : Cách mng khoa học công nghip
CNH : Công nghip hoá
ĐH : Đi học
ĐTH : Đô thị hoá
GPMB : Gii phng mặt bằng
HĐH : Hin đi hoá
KD-DV : Kinh doanh - dịch vụ
KH : Kế hoch
KT - XH : Kinh tế - xã hi
NN : Nông nghip
SXKD : Sn xuất kinh doanh
SXNN : Sn xuất nông nghip
TDMNBB : Trung du min ni Bắc b
THCS : Trung học cơ sở
THCS : Trung học cơ sở
THPT : Trung học phổ thông
TP : Thnh ph
TTCN : Tiu th công nghip
UBND : Uỷ ban nhân dân
XDCB : Xây dng cơ bn
XHCN : Xã hi ch nghĩa




Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
viii
DANH MỤ C CÁ C BẢ NG BIỂ U, SƠ ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Phát trin bn vng 15
Bng 1.1 Tỷ l dân s đô thị các khu vc trên thế giới theo các giai đon 21
Bng 2.1 Tình hình biến đng dân s ca thnh ph Thái nguyên
giai đon 2005-2007 40
Bng 2.2 Tình hình biến đng đất đai ca thnh ph Thái Nguyên
từ năm 2005-2007 46
Bng 2.3 Thông tin cơ bn ca các h điu tra 48
Bng 2.4 Tình hình biến đng đất đai ca h trước v sau đô thị hoá 51
Bng 2.5 Tình hình chung ca h trước v sau ĐTH 52
Bng 2.6 Nguồn lc ca h 55
Biể u đồ 2.1 Nguồ n lự c củ a hộ 56
Bng 2.7 Thu nhậ p củ a hộ 59
Bng 2.8 Tình hình sử dụng nguồn đn bù ca h 60
Biể u đồ 2.2 Tình hình sử dụng nguồn đn bù ca h 61
Bng 2.9 Tác đng ca đô thị hoá đến sn xuất nông nghip 63
Biể u đồ 2.3 Tác đng ca đô thị hoá đến sn xuất nông nghip. 64
Bng 2.10 Tác đng ca đô thị hoá đến sn xuất phi nông nghip 67
Bng 2.11  kiến ca các h điu tra v xu hướng thay đổi thu nhập do tác
đng ca ĐTH 75
Bng 2.12.  kiến ca các h điu tra v mức đ tác đng ca đô thị 77
Bng 2.13  kiến ca các h điu tra v kế hoch trong thi gian tới 81


Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
1
MỞ ĐẦ U

1. Tính cấp thiết của đề tài
Thực tiễn kinh tế thế giới cho thấy cho tới nay các nước có nền kinh tế
phát triển đều trải qua quá trình công nghiệp hoá, đô thị hóa đất nước. Về cơ
bản có thể xem công nghiệp hoá là quá trình xây dựng và phát triển hệ thống
cơ sở vật chất của ngành công nghiệp, của các ngành sản xuất khác và các
ngành thương mại và dịch vụ, đồng thời đó cũng là quá trình xây dựng và
phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và phục
vụ yêu cầu nâng cao đời sống về mọi mặt của dân cư. Công nghiệp hoá dẫn
đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế công - nông nghiệp, chuyển dịch cơ bản dân
số và lao động, và từ đó sẽ hình thành các khu đô thị mới.
Quá trình công nghiệp hoá ở mỗi quốc gia là sự hình thành hệ thống cơ
sở vật chất của các ngành kinh tế quốc dân mà trước hết là các ngành công
nghiệp. Kết quả chính của quá trình này còn bao gồm hệ thống kết cấu hạ
tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trên phạm vi cả nước đáp ứng yêu cầu phát triển
kinh tế và nâng cao đời sống của nhân dân.
Kết quả trên đây của quá trình công nghiệp hóa tất yếu gắn liền sự hình
thành các cơ sở, các khu công nghiệp các khu thương mại, dịch vụ và các khu
dân cư mới. Điều đó dẫn tới sự hình thành các khu đô thị mới hoặc sự mở
rộng quy mô của các khu đô thị đã có.
Như vậy sự hình thành các khu đô thị mới và mở rộng các đô thị đã có
bắt nguồn từ sự tác động của quá trình công nghiệp hoá và diễn ra song song
với quá trình công nghiệp hoá. Nói cách khác, quá trình đô thị hoá là một quá
trình bắt nguồn từ quá trình công nghiệp hoá và ngắn liền với quá trình công
nghiệp hoá. Do vậy, có thể khẳng định rằng đô thị hoá là một quá trình tất yếu
và phổ biến của mỗi quốc gia trong quá trình phát triển.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
2
Nước ta đang bước vào giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hoá - hiện đại
hoá đất nước theo đường lối phát triển kinh tế - xã hội của Đảng ta, sự hình
thành các đô thị mới và mở rộng các đô thị hiện có là một xu hướng tất yếu.
Sự hình thành các khu đô thị mới, các tuyến giao thông mới những năm
qua tại thành phố Thái Nguyên và sự hình thành các phường xã mới là xu thế
tất yếu để hoà nhập với sự phát triển của đất nước. Tuy nhiên, đồng thời với
việc đô thị hoá vấn đề tạo lập khu tái định cư cho người dân thuộc diện quy
hoạch sẽ được tiến hành như thế nào? Cuộc sống của người dân sau khi cắt
phần đất nông nghiệp cho việc giải phóng mặt bằng như thế nào? Nhận thức
được tầm quan trọng về sự ảnh hưởng của đô thị hoá đối với cuộc sống của
người nông dân, tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài “nh hƣởng của xu
hƣớng đô thị hoá đối với kinh tế hộ nông dân trên địa bàn thành phố
Thái Nguyên”
2. Mục tiêu nghiên cứu
* Mục tiêu chung: Đề tài thực hiện góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế
hộ nông dân trong quá trình đô thị hóa tại thành phố Thái Nguyên.
* Mục tiêu cụ thể
- Hệ thống hoá về cơ sở lý luận và thực tiễn về xu hướng đô thị hoá và
ảnh của nó tới kinh tế hộ nông dân.
- Phân tích, đánh giá thực trạng tình hình đô thị hóa trên địa bàn thành
phố Thái Nguyên và sự ảnh hưởng của đô thị hóa đối với kinh tế hộ nông dân.
- Tìm ra những giải pháp nhằm góp phần cải thiện đời sống kinh tế của
những hộ nông dân bị mất đất trên địa bàn thành phố Thái Nguyên trong
những năm tới.
3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
* Đối tượng nghiên cứu: Tập trung vào nghiên cứu:

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
3
- Những vấn đề về lý luận và thực tiễn về đô thị, đô thị hoá và ảnh hưởng
của nó tới phát triển kinh tế, xã hội của thành phố.
- Quá trình đô thị hoá tại thành phố Thái Nguyên.
- Những hộ nông dân bị thu hồi đất sản xuất và một số hộ dân không bị
thu hồi đất sản xuất.
* Phạm vi nghiên cứu
+ Phạm vi không gian: Nghiên cứu trên địa bàn thành phố Thái Nguyên -
Thái Nguyên.
+ Phạm vi thời gian:
• Thời gian nghiên cứu: Năm 2004 và tiến trình đô thị hoá tại thành phố
Thái Nguyên từ năm 2005 đến năm 2007
• Thời gian thực hiện: Từ tháng 10/2007 đến tháng 5/2008
+ Phạm vi nội dung: Nghiên cứu vấn đề về phát triển kinh tế hộ nông
dân thành phố Thái Nguyên dưới tác động của quá trình đô thị hoá.
4.  nghĩa khoa học của luận văn
Luận văn là công trình khoa học có ý nghĩa lý luận và thực tiễn thiết
thực, luận văn được nghiên cứu nhằm đánh giá sự ảnh hưởng của xu hướng
đô thị hoá đối với kinh tế hộ nông dân trên địa bàn thành phố Thái Nguyên
đồng thời đưa ra một số giải pháp giúp cho hộ nông dân phát triển kinh tế, cải
thiện cuộc sống.
5. Bố cục của luận văn:
- Phần Mở đầu
+ Chương I: Tổng quan tài liệu nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu
+ Chương II: Thực trạng của quá trình đô thị hoá tại thành phố Thái
Nguyên
+ Chương III: Một số giải pháp nâng cao đời sống kinh tế hộ trong quá
trình đô thị hóa tại thành phố Thái Nguyên

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
4
- Phần Kết luận và kiến nghị

Xem chi tiết: ẢNH HƯỞNG CỦA XU HƯỚNG ĐÔ THI ̣ HÓA ĐỐI VỚI KINH TÊ ́ HÔ ̣ NÔNG DÂN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN