Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chuyên đề tốt nghiệp Tài chính ngân hàng
TCKT Tổ chức kinh tế
TCXH Tổ chức xã hội
TCTD Tổ chức tín dụng
TCCB Tổ chức cán bộ
DTBB Dự trữ bắt buộc
HĐQT Hội đồng quản trị
TTQT Thanh toán quốc tế
CBNV Cán bộ nhân viên
Nguyễn Phương Thảo Ngân hàng 47B
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel (: 0918.775.368
Chuyên đề tốt nghiệp Tài chính ngân hàng
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 2.1: Tình hình huy động vốn từ năm 2006 – 2008
Bảng 2.2: Tình hình dư nợ cho vay từ năm 2006 – 2008
Bảng 2.3: Hoạt động thanh toán quốc tế từ năm 2006 – 2008
Bảng 2.4: Tình hình kế toán ngân quỹ từ năm 2006 -2008
Bảng 2.5: Cơ cấu vốn huy động theo kỳ hạn
Bảng 2.6: Cơ cấu vốn huy động theo loại tiền
Bảng 2.7: Cơ cấu vốn huy động theo đối tượng khách hàng
Biểu đồ 2.1: Tăng trưởng nguồn vốn
Biểu đồ 2.2: Cơ cấu vốn huy động theo kỳ hạn
Biểu đồ 2.3: Cơ cấu vốn huy động theo từng loại tiền
Biểu đồ 2.4: Cơ cấu vốn huy động theo đối tượng khách hàng
Nguyễn Phương Thảo Ngân hàng 47B
Chuyên đề tốt nghiệp Tài chính ngân hàng
LỜI MỞ ĐẦU
Hệ thống Ngân hàng thương mại với chiến lược huy động vốn trong và
ngoài nước đang là vấn đề hết sức quan trọng cả về lý luận khoa học và thực tiễn
trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam trước vận hội mới, thách thức mới của quá
trình hội nhập với khu vực và thế giới. Huy động vốn càng trở nên cấp thiết, nóng
bỏng hơn do những biến động phức tạp của tình hình kinh tế tài chính trong năm
2008 vừa qua. Vậy, giải pháp nào cho huy động vốn cho những năm tới; chúng ta
phải có những phương án, quyết sách cụ thể mang tính chiến lược bám sát những
diễn biến của nền kinh tế nói chung và lĩnh vực tài chính ngân hàng nói riêng
nhằm thỏa mãn nhu cầu về vốn cũng như nâng cao khả năng hấp thụ vốn của nền
kinh tế.
Hoạt động huy động vốn không chỉ đơn thuần là thu hút mọi nguồn lực mà
còn đi đôi với việc chọn lọc và sử dụng vốn sao cho có hiệu quả nhất. Ngân hàng
thương mại gánh trên vai trọng trách to lớn tiếp tục hoàn thiện và phát triển thị
trường tài chính, làm tốt chức năng là kênh dẫn vốn cho nền kinh tế thông qua
việc khơi thông các dòng vốn, di chuyển vốn từ nơi có hiệu quả đầu tư thấp sang
nơi có hiệu quả đầu tư cao hơn. Mặt khác, Ngân hàng thương mại với chức năng
của mình cần phải có biện pháp thích hợp tập trung mọi nguồn vốn còn tạm thời
nhàn rỗi trong dân cư và các tổ chức kinh tế, nhất là các hình thức huy động trung
và dài hạn để cho vay và đầu tư vào các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, mua sắm
trang thiết bị, đổi mới công nghệ. Vì vậy, việc tăng cường huy động và sử dụng
vốn hợp lý chính là mục tiêu quan trọng đảm bảo cho hoạt động kinh doanh của
Ngân hàng được an toàn hiệu quả trong giai đoạn khó khăn tới của cả Hệ thống
Ngân hàng.
Nhận thức được tầm quan trọng đó, với những kiến thức đã được học ở
trường, cùng với những kiến thức thu nhận được trong thời gian thực tập, tìm
Nguyễn Phương Thảo Ngân hàng 47B
1
Chuyên đề tốt nghiệp Tài chính ngân hàng
hiểu tình hình thực tế tại Chi nhánh NHNo&PTNT Hoàng Mai vừa qua, em đã
mạnh dạn chọn đề tài: “ Giải pháp tăng cường khả năng huy động vốn tại Chi
nhánh NHNo&PTNT Hoàng Mai” làm chuyên đề tốt nghiệp.
Đề tài đã hệ thống hóa những vấn đề lý thuyết cơ bản về hoạt động huy động
vốn của Ngân hàng cùng với việc phân tích thực trạng công tác huy động vốn tại
Chi nhánh NHNo&PTNT Hoàng Mai trong những năm gần đây. Qua đó nhận
thấy được những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân để trên cơ sở đó đề xuất một
số giải pháp nhằm tăng cường công tác huy động vốn tại Chi nhánh
NHNo&PTNT Hoàng Mai.
Ngoài phần mở đầu và kết luận, kết cấu chuyên đề gồm 3 chương:
Chương 1 : Những vấn đề cơ bản về hoạt động huy động vốn của Ngân
hàng thương mại.
Chương 2 : Thực trạng huy động vốn tại Chi nhánh NHNo&PTNT Hoàng
Mai.
Chương 3 : Một số giải pháp nhằm tăng cường hoạt động huy động vốn tại
Chi nhánh NHNo&PTNT Hoàng Mai.
Đây là một vấn đề phức tạp, đòi hỏi phải có quá trình nghiên cứu ở cả tầm vi
mô và vĩ mô. Nhưng do thời gian nghiên cứu và tìm hiểu cả về lý luận và thực
tiễn, cùng với trình độ hiểu biết còn hạn chế. Do vậy chuyên đề còn nhiều điểm
còn chưa đề cập đến và còn những thiếu sót nhất định nên em rất mong được sự
đóng góp và chỉ bảo của các thầy cô và các bạn đọc. Em xin chân thành cảm ơn
TS Lê Thị Hương Lan đã tận tình chỉ bảo và các cô chú, các anh chị đang công
tác tại Chi nhánh NHNo&PTNT Hoàng Mai đã giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề
tốt nghiệp này.
Em xin chân thành cảm ơn!
Nguyễn Phương Thảo Ngân hàng 47B
2
Chuyên đề tốt nghiệp Tài chính ngân hàng
CHƯƠNG 1
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG
VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
1.1. NHTM và vai trò của NHTM đối với sự phát triển của nền kinh tế.
1.1.1. Khái niệm
Ngân hàng thương mại (NHTM) ra đời và phát triển gắn liền với các hoạt
động sản xuất kinh doanh của nhân dân và nền kinh tế. Trong các nước phát triển
hầu như không có một công dân nào là không có quan hệ giao dịch với một Ngân
hàng thương mại nhất định nào đó. NHTM được coi như là một định chế tài
chính quen thuộc trong đời sống kinh tế. Khi nền kinh tế càng phát triển thì hoạt
động dịch vụ của Ngân hàng càng đi sâu vào tận cùng những ngõ ngách của nền
kinh tế và đời sống con người. Mọi công dân đều chịu tác động từ các hoạt động
của Ngân hàng, dù họ chỉ là khách hàng gửi tiền, một người vay hay đơn giản là
người đang làm việc cho một doanh nghiệp có vay vốn và sử dụng các dịch vụ
Ngân hàng.
Ngân hàng thương mại là một sản phẩm độc đáo của nền sản xuất hàng hóa
trong kinh tế thị trường, một tổ chức có tầm quan trọng đặc biệt trong nền kinh
tế. Bản chất, chức năng, các hoạt động nghiệp vụ của các ngân hàng hầu như là
giống nhau song quan niệm về ngân hàng lại không đồng nhất giữa các nước trên
thế giới.
Để đưa ra được một khái niệm chính xác và tổng quát nhất về NHTM, người
ta thường phải dựa vào tính chất và mục đích hoạt động của nó trên thị trường tài
chính, và đôi khi còn kết hợp tính chất, mục đích và đối tượng hoạt động. Ví dụ:
Theo Luật Ngân hàng của Pháp, năm 1941 định nghĩa: “Ngân hàng là những xí
nghiệp hay cơ sở nào hành nghề thường xuyên nhận của công chúng dưới hình
thức ký thác hay hình thức khác số tiền mà họ dùng cho chính họ vào các nghiệp
Nguyễn Phương Thảo Ngân hàng 47B
3
Chuyên đề tốt nghiệp Tài chính ngân hàng
vụ chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính”. Hay theo Luật Ngân hàng của Ấn
Độ năm 1959 đã nêu: “Ngân hàng là cơ sở nhận các khoản tiền ký thác để cho
vay hay tài trợ, đầu tư”
Như vậy, mặc dù có nhiều cách thể hiện khác nhau về định nghĩa NHTM, nó
tùy thuộc vào tập quán pháp luật của từng quốc gia, từng vùng lãnh thổ nhưng
khi đi sâu phân tích, khai thác nội dung của từng định nghĩa đó, người ta dễ dàng
nhận thấy rằng: Tất cả các NHTM đều có chung một tính chất đó là việc nhận
tiền ký thác – tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn, để sử dụng vào các nghiệp vụ
cho vay, chiết khấu và các dịch vụ kinh doanh khác của chính Ngân hàng.
Căn cứ theo điều 20 Luật các Tổ chức tín dụng ban hành 02/1997/QH 10 do
Quốc hội Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 22 tháng 12
năm 1997 có nêu:
" Ngân hàng thương mại là loại hình TCTD được thực hiện toàn bộ hoạt
động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan”. Trong đó “
Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với
nội dung thường xuyên là nhận gửi, sử dụng tiền này để cấp tín dụng và cung ứng
các dịch vụ thanh toán”.
Các loại hình của NHTM bao gồm:
- NHTM quốc doanh: Là NHTM được thành lập bằng 100% vốn của Nhà
nước.
- NHTM cổ phần: Là NHTM được thành lập dưới hình thức công ty cổ
phần.
- Chi nhánh NHTM nước ngoài: Là ngân hàng được thành lập theo luật pháp
nước ngoài nhưng hoạt động theo luật pháp nước sở tại.
- Ngân hàng liên doanh: Là ngân hàng được thành lập bằng vốn góp của bên
ngân hàng Việt Nam và bên ngân hàng nước ngoài có trụ sở tại Việt Nam
và hoạt động theo luật pháp Việt Nam.
Nguyễn Phương Thảo Ngân hàng 47B
4
Chuyên đề tốt nghiệp Tài chính ngân hàng
Quá trình phát triển của NHTM gắn liền với quá trình phát triển của thị
trường tài chính thông qua các giai đoạn từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức
tạp. Khi mới ra đời, tổ chức và nghiệp vụ hoạt động rất đơn giản nhưng càng về
sau, theo đà phát triển của kinh tế hàng hóa, tổ chức cũng như nghiệp vụ của các
ngân hàng càng phát triển và hoàn thiện hơn. Ngày nay, các NHTM có xu hướng
phát triển với quy mô ngày càng mở rộng cùng nhiều loại hình dịch vụ huy động
tối đa các nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội để đầu tư cho vay. Sự phát triển của
các ngân hàng không còn nằm trong phạm vi quốc gia mà mang tính chất toàn
cầu. Bên cạnh đó việc áp dụng công nghệ thông tin và hệ thống trang thiết bị hiện
đại càng làm cho hoạt động ngân hàng trở nên hoàn thiện.
Hệ thống NHTM Việt Nam từ khi ra đời cho tới nay đã dần khẳng định được
vai trò quan trọng trong nền kinh tế nói chung và trong việc thực thi chính sách
tài chính – tiền tệ nói riêng. Với chức năng nhận tiền gửi để cho vay đối với nền
kinh tế, với vai trò trung gian tài chính trong hoạt động của mình, NHTM phải
tuân theo sự quản lý của Nhà nước mà trực tiếp là sự quản lý của Ngân hàng
Trung ương. Chính dưới sự quản lý này, hệ thống NHTM đã thực hiện được chức
năng của mình đối với nền kinh tế.
1.1.2.Vai trò của NHTM đối với sự phát triển của nền kinh tế:
Trong nền kinh tế thị trường, nền kinh tế đã đạt đến trình độ cao của kinh tế
hàng hóa, ngân hàng đóng vai trò quan trọng, nó là hệ thống thần kinh, hệ thống
tuần hoàn của toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Nền kinh tế chỉ có thể cất cánh, phát
triển với tốc độ cao nếu có một hệ thống ngân hàng vững mạnh. Ngân hàng và
nền kinh tế có mối quan hệ hữu cơ lẫn nhau. Do đó, vai trò của ngân hàng thương
mại được thể hiện ở một số mặt sau:
• Ngân hàng thương mại là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế
Khi nhắc tới vai trò của ngân hàng thương mại thì không thể không nhắc tới
vai trò cung ứng vốn đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh của các chủ thể trong
Nguyễn Phương Thảo Ngân hàng 47B
5
Chuyên đề tốt nghiệp Tài chính ngân hàng
nền kinh tế. Để có thể tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh điều đầu tiên các
chủ doanh nghiệp phải quan tâm đó là vốn. Nếu không có vốn thì doanh nghiệp
sẽ bị mất cơ hội đầu tư, mất đi lợi nhuận mà lẽ ra có thể thu được.
Với không ít những rủi ro có thể xảy ra đói với thị trường tài chính như sự
không khớp nhịp giữa cung vốn và cầu vốn trên thị trường, rủi ro đạo đức, rủi ro
mất khả năng thanh toán, đã làm ảnh hưởng tới tính liên tục của thị trường tài
chính. NHTM với tư cách là một chủ thể khắc phục được những nhược điểm trên.
NHTM chính là người đứng ra tiến hành khơi thông nguồn vốn nhàn rỗi ở mọi tổ
chức, cá nhân, mọi thành phần kinh tế hình thành nên quỹ cho vay và sử dụng
chúng để đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế. Là một kênh phân phối vốn có
hiệu quả NHTM đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có khả năng mở rộng sản
xuất kinh doanh cải tiến quy trình công nghệ, từ đó nâng cao năng suất lao động
để có thể đứng vững trước sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt của thị trường. Với
khả năng cung cấp vốn, NHTM đã trở thành một trong những điểm khởi đầu cho
sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia.
• Ngân hàng thương mại là cầu nối giữa các doanh nghiệp với thị
trường
Để có thể tiếp cận thị trường đầu ra và tìm kiếm lợi nhuận các doanh nghiệp
cần phải quan tâm tới thị trường đầu vào của mình mà yếu tố đầu vào quan trọng
nhất là vốn, đây luôn là mối quan tâm hàng đầu của các nhà kinh doanh vì nó đặt
nền tảng đầu tiên cho mọi hoạt động của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp không
thể chỉ trông chờ vào vốn tự có mà phải biết khai thác các nguồn vốn tài trợ cho
hoạt động của mình. Nguồn vốn tín dụng của NHTM sẽ giúp doanh nghiệp giải
quyết được khó khăn đó. Như vậy, ngân hàng chính là cầu nối đưa doanh nghiệp
đến với thị trường giúp doanh nghiệp tìm kiếm được đầu vào, bôi trơn hoạt động
sản xuất kinh doanh làm cho nó phát huy hiệu quả một cách tốt nhất trên thị
Nguyễn Phương Thảo Ngân hàng 47B
6
Chuyên đề tốt nghiệp Tài chính ngân hàng
trường, giúp doanh nghiệp và thị trường gần nhau hơn cả về không gian và thời
gian.
• Ngân hàng thương mại là công cụ để Nhà nước điều tiết vĩ mô nền
kinh tế
Nếu NHTW có nhiệm vụ xây dựng và thực thi chính sách tiền tệ thông qua
các công cụ như: Thị trường mở, Dự trữ bắt buộc, Lãi suất, thì các NHTM một
mặt chịu sự tác động trực tiếp của các công cụ này mặt khác nó còn tham gia điều
tiết gián tiếp vĩ mô nền kinh tế thông qua mối quan hệ với các tổ chức kinh tế, cá
nhân về các hoạt động tài chính tín dụng. Nói cách khác, thông qua hoạt động của
NHTM với các chủ thể khác trong nền kinh tế, mọi thông tin có liên quan đến
việc hoạch định chính sách tiền tệ sẽ được phản hồi lại NHTW, giúp NHTW có
thể hoạch định các chính sách kinh tế vĩ mô phù hợp trong từng thời kỳ để đảm
bảo thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng và phát triển ổn định.
• Ngân hàng thương mại là cầu nối nền tài chính quốc gia với nền tài
chính quốc tế
Trên thế giới, trong thời đại ngày nay, mỗi quốc gia độc lập thường xuyên
tiến hành những mỗi quan hệ đa dạng và phức tạp trên nhiều lĩnh vực: kinh tế,
chính trị, xã hội, ngoại giao, văn hóa, khoa học kĩ thuật, trong đó quan hệ kinh
tế thường chiếm vị trí quan trọng. Áp lực cạnh tranh buộc nền kinh tế của mỗi
quốc gia khi mở cửa hội nhập phải có tiềm lực lớn mạnh và toàn diện về mọi mặt
mà quan trọng nhất là tài chính. Nhưng làm thế nào để có thể hòa nhập nền kinh
tế của quốc gia với phần còn lại của thế giới? Câu hỏi này sẽ được giải đáp thông
qua vai trò của hệ thống NHTM với hàng loạt các nghiệp vụ không ngừng được
hoàn thiện và phát triển: Thanh toán quốc tế, Kinh doanh ngoại hối, Ủy thác đầu
tư, Hệ thống NHTM trong nước đã điều tiết tài chính trong nước phù hợp với
sự vận động của nền tài chính quốc tế, đưa nền tài chính trong nước bắt kịp với
nền tài chính quốc tế.
Nguyễn Phương Thảo Ngân hàng 47B
7
Chuyên đề tốt nghiệp Tài chính ngân hàng
1.2. Các nghiệp vụ cơ bản của Ngân hàng thương mại
NHTM hiện đại hoạt động với ba nghiệp vụ chính đó là: nghiệp vụ huy động
vốn, nghiệp vụ sử dụng vốn và các nghiệp vụ trung gian khác. Ba nghiệp vụ này
có quan hệ mật thiết, tác động hỗ trợ thúc đẩy nhau cùng phát triển, tạo nên uy tín
và thế mạnh cạnh tranh cho các NHTM, các nghiệp vụ này đan xen lẫn nhau
trong quá trình hoạt động của Ngân hàng, tạo nên một chỉnh thể thống nhất trong
quá trình hoạt động kinh doanh của NHTM.
1.2.1.Nghiệp vụ huy động vốn.
Nghiệp vụ này phản ánh quá trình hình thành vốn cho hoạt động kinh doanh
của NHTM, cụ thể bao gồm các nghiệp vụ sau:
• Nghiệp vụ tiền gửi:
Đây là nghiệp vụ phản ánh hoạt động huy động vốn của NHTM dưới dạng
nhận các khoản tiền gửi của DN vào ngân hàng để thanh toán nhằm mục đích an
toàn hay hưởng lãi. Đồng thời ngân hàng còn huy động các khoản tiền nhàn rỗi
trong dân cư gửi vào ngân hàng với mục đích hưởng lãi. Bao gồm:
+ Tiền gửi thanh toán: Là khoản tiền tạm thời nhàn rỗi của TCKT và cá nhân
trong quá trình kinh doanh của mình gửi vào ngân hàng để chủ động thanh toán
hoặc sinh lời. Tùy theo tính chất nhàn rỗi của các nguồn vốn các tổ chức, cá nhân
có thể gửi không kỳ hạn hoặc có kỳ hạn vào ngân hàng. Ngân hàng có thể sử
dụng nguồn vốn này vào cho vay các thành phần kinh tế.
+ Tiền gửi tiết kiệm: Đây là hình thức huy động vốn truyền thống của
NHTM. Tiền gửi tiết kiệm là khoản để dành hoặc tạm thời nhàn rỗi của dân cư
gửi vào ngân hàng với mục đích hưởng lãi theo định kỳ hoặc tiết kiệm chi tiêu
cho tương lai. Đây là nguồn vốn quan trọng có tính chất ổn định cao và có qui mô
lớn trong tổng nguồn vốn huy động của NHTM. Khách hàng có thể gửi tiết kiệm
không kỳ hạn hoặc có kỳ hạn tùy theo nhu cầu sử dụng.
Nguyễn Phương Thảo Ngân hàng 47B
8
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét